Novo izdanje: „Grob” – Robert Bler

Grob - Robert BlerPre nešto više od jedne decenije svetsku javnost je uzburkao događaj koji je nazvan „najvećim otkrićem vezanim za Vilijama Blejka u poslednjih sto godina”. Na tavanu jedne knjižarnice u Glazgovu pronađen je kožni portfolio koji je sadržao niz od devetnaest originalnih akvarela Vilijama Blejka, za koje se nije znalo da li su sačuvani pošto im se svaki trag izgubio još 1836. godine. Pripadnici akademske i stručne javnosti odmah su prepoznali ove radove jer su već imali prilike da ih vide: u pitanju su bili crteži na osnovu kojih su izrađene grafičke ilustracije za deluxe izdanje poeme Grob Roberta Blera iz 1808. godine.

Osim što je doveo do novog talasa popularnosti poezije, ali i likovnih ostvarenja Vilijama Blejka, ovaj događaj je obnovio interesovanje za pesmu koja je svojevremeno predstavljala deo obavezne lektire svake škole na britanskom ostrvu.

Poema Grob je delo škotskog pesnika i sveštenika Roberta Blera (1699–1746). Pripada „grobljanskoj školi poezije”, neformalnom pravcu koji se javio u Engleskoj i Škotskoj u prvoj polovini 18. veka i obogatio tadašnju visokoparnu poeziju elementima i motivima koje i danas prepoznajemo.

Dela ovog pesničkog pokreta povezuje težnja lirskog subjekta ka promišljanjima u osami, šetnjama kroz parkove i groblja i bavljenju večnim i opšteljudskim temama.

„Šta je to – umreti?”
„Da [l'] čovek kad umre prestaje da bude
i u posteljicu ničega se vraća”?

Ova i slična pitanja Robert Bler postavlja likovima svog lirskog traktata o smrti, besmrtnosti i grobu kao mestu spajanja i razdvajanja dva sveta, neretko dajući na njih dovitljive, lucidne, ali i jezovite i zastrašujuće odgovore. Subjektivan pristup i ton obojen ličnim doživljajem čine Grob, kao i druga ostvarenja takozvane grobljanske poezije, sponom između neoklasicizma prve polovine 18. veka i druge velike epohe koja je obeležila njegov kraj – romantizma.

Objavljen 1743. godine, Grob je do kraja veka doživeo više desetina izdanja, od kojih je svakako najpoznatije i najlepše izdanje iz 1808. sa ilustracijama Vilijama Blejka.

Blerov Grob u prevodu kluba Gavran prvo je izdanje ovog dela na srpskom jeziku i predstavlja skromniju repliku pomenutog izdanja iz 19. veka. Knjiga sadrži reprodukcije dvanaest otisaka načinjenih prema Blejkovim originalnim akvarelima, kao i grafičku verziju poznatog Blejkovog portreta. Ovo je prvi put da se ovaj deo likovnog opusa slavnog
engleskog predromantičara predstavlja srpskoj publici, uz pesmu koja je nadahnula njegov nastanak.